Datacom Configuratie Handleiding

Basis Commando’s

DNS Lookup

nslookup (website naam)  # Vind IP adressen van websites

IP Subnetting

Tip: Gebruik de IP Subnet Calculator tool voor snelle subnet-berekeningen.

Subnetting Stappen

Stap	Actie
1	IP naar binair converteren
2	Subnetmask naar binair converteren
3	Lijn trekken waar 1 overgaat naar 0 in subnetmask
4	Rechts van de streep wordt 0

Binaire Referentie

128	64	32	16	8	4	2	1
2⁷	2⁶	2⁵	2⁴	2³	2²	2¹	2⁰

Voorbeeld Berekening

IP adres: 192.168.168.129/29

Component	Binair	Decimaal
IP adres	11000000.10101000.10101000.10000\|001	192.168.168.129
Subnetmask	11111111.11111111.11111111.11111\|000	255.255.255.248
Network ID	11000000.10101000.10101000.10000000	192.168.168.128/29
First Host	Network ID + 1	192.168.168.129
Last Host	Broadcast - 1	192.168.168.134
Broadcast	Rechts van streep alle 1	192.168.168.135

Default Gateway: Het IP-adres van de router

Router Configuratie

Basis Router Setup

Stap	Commando	Beschrijving
1	`enable`	Privileged EXEC mode
2	`configure terminal`	Global configuration mode
3	`show ip interface brief`	Toon interface status
4	`interface gigabitEthernet X/Y`	Selecteer interface
5	`ip address [IP] [SUBNETMASK]`	Configureer IP adres
6	`no shutdown`	Activeer interface

Voorbeeld Configuratie

Router> enable
Router# configure terminal
Router(config)# interface gigabitEthernet 0/0
Router(config-if)# ip address 192.168.1.1 255.255.255.0
Router(config-if)# no shutdown
Router(config-if)# exit

DHCP Configuratie

DHCP Server op Router

Router(config)# ip dhcp pool [POOL_NAME]
Router(dhcp-config)# dns-server 1.1.1.1
Router(dhcp-config)# network [NETWORK_IP] [SUBNETMASK]
Router(dhcp-config)# default-router [GATEWAY_IP]
Router(dhcp-config)# exit

DHCP Server op Dedicated Server

Configuratie Item	Beschrijving
Server IP	Geef de DHCP server een eigen IP adres
DHCP Pools	Maak voor elk netwerk een aparte DHCP pool
IP Helper	Gebruik `ip helper-address [DHCP_SERVER_IP]` voor externe netwerken

DHCP Helper Configuratie

Router(config)# interface [INTERFACE]
Router(config-if)# ip helper-address [DHCP_SERVER_IP]

Client Configuratie

Ga naar computer/apparaat
Open desktop/netwerk instellingen
Selecteer DHCP optie

DNS Configuratie

DNS Server Setup

Locatie: Configureer op dezelfde server als DHCP
Functie: IP adressen koppelen aan namen

Voorbeeld DNS Entries

Apparaat	IP Adres	DNS Naam
PC1	192.168.10.2	pc1.local
Server	192.168.10.10	server.local
Printer	192.168.10.20	printer.local

Routing

Statische Routing

Configuratie Overzicht

Voor communicatie tussen netwerken moet op beide routers een statische route worden geconfigureerd.

Router	Doel Netwerk	Next Hop
Links	Rechter netwerk + subnetmask	IP van rechter router
Rechts	Linker netwerk + subnetmask	IP van linker router

Voorbeeld Configuratie

# Linker Router
Router(config)# ip route [RECHTER_NETWORK] [SUBNETMASK] [RECHTER_ROUTER_IP]

# Rechter Router
Router(config)# ip route [LINKER_NETWORK] [SUBNETMASK] [LINKER_ROUTER_IP]

OSPF (Open Shortest Path First)

OSPF Configuratie Steps

Router(config)# router ospf 1
Router(config-router)# network [NETWORK_IP] [WILDCARD_MASK] area 0

Wildcard Mask Berekening

Subnetmask	Wildcard Mask
255.255.255.0	0.0.0.255
255.255.0.0	0.0.255.255
255.0.0.0	0.255.255.255

Tip: Wildcard mask = 255.255.255.255 - Subnetmask

Voorbeeld OSPF Setup

Router(config)# router ospf 1
Router(config-router)# network 192.168.10.0 0.0.0.255 area 0
Router(config-router)# network 10.0.0.0 0.0.0.255 area 0

Belangrijk: Configureer dit op beide routers voor alle aangesloten netwerken.

IPv6 Configuratie

Basis IPv6 Router Setup

Standaard IPv6 Configuratie

Router(config)# ipv6 unicast-routing
Router(config)# interface gigabitEthernet 0/0
Router(config-if)# ipv6 address [IPv6_ADDRESS/PREFIX]
Router(config-if)# ipv6 address fe80::1 link-local
Router(config-if)# no shutdown

Voorbeeld IPv6 Adressen

Type	Format	Voorbeeld
Globaal	2001:acad:db8:x::x/64	2001:acad:db8:1::1/64
Link-Local	fe80::x	fe80::1

IPv6 Routing

OSPF voor IPv6

Router(config)# ipv6 router ospf 1
Router(config-if)# ipv6 ospf 1 area 0

Router-on-a-Stick met IPv6

Router(config)# interface gigabitEthernet 0/1.10
Router(config-subif)# encapsulation dot1Q 10
Router(config-subif)# ipv6 address 2001:acad:db8:10::1/64
Router(config-subif)# ipv6 address fe80::1 link-local
Router(config-subif)# ipv6 nd other-config-flag
Router(config-subif)# ipv6 ospf 1 area 0

Netwerkconventie: Gebruik altijd netwerk IDs die beginnen met 2001:acad:db8:x

VLAN Netwerken

Router Configuratie (Router-on-a-Stick)

Sub-interface Setup

Router(config)# interface gigabitEthernet 0/1.10
Router(config-subif)# encapsulation dot1Q 10
Router(config-subif)# ip address 192.168.10.1 255.255.255.0
Router(config-subif)# exit

Router(config)# interface gigabitEthernet 0/1.20
Router(config-subif)# encapsulation dot1Q 20
Router(config-subif)# ip address 192.168.20.1 255.255.255.0
Router(config-subif)# exit

Router(config)# interface gigabitEthernet 0/1
Router(config-if)# no shutdown

Switch Configuratie

VLAN Aanmaken

Switch(config)# vlan 10
Switch(config-vlan)# name CLIENTS
Switch(config-vlan)# exit

Switch(config)# vlan 20
Switch(config-vlan)# name SERVERS
Switch(config-vlan)# exit

Port Assignment Table

Port Type	Gebruik	Configuratie
Access	Eén VLAN per poort	`switchport mode access`
Trunk	Meerdere VLANs	`switchport mode trunk`

Access Port Configuratie

Switch(config)# interface fastEthernet 0/1
Switch(config-if)# switchport mode access
Switch(config-if)# switchport access vlan 10

Switch(config)# interface fastEthernet 0/2
Switch(config-if)# switchport mode access
Switch(config-if)# switchport access vlan 20

Trunk Port Configuratie

Switch(config)# interface gigabitEthernet 0/1
Switch(config-if)# switchport mode trunk
Switch(config-if)# switchport trunk allowed vlan 10,20

Blackhole VLANs

Een blackhole VLAN is een VLAN waar ongebruikte switchpoorten in worden geplaatst. Apparaten die op deze poorten worden aangesloten krijgen geen toegang tot het netwerk. Dit verhoogt de veiligheid door ongeautoriseerde toegang te voorkomen.

Blackhole VLAN op Switches

Switch(config)# vlan 999
Switch(config-vlan)# name BLACKHOLE
Switch(config-vlan)# exit

Switch(config)# interface range fastEthernet 0/10-24
Switch(config-if-range)# switchport mode access
Switch(config-if-range)# switchport access vlan 999
Switch(config-if-range)# shutdown
Switch(config-if-range)# exit

Toelichting:
- VLAN 999 wordt gebruikt als blackhole VLAN (gebruik een hoog, ongebruikt VLAN-nummer).
- Ongebruikte poorten (bijv. FastEthernet 0/10 t/m 0/24) worden toegewezen aan VLAN 999 en uitgeschakeld (shutdown).
- Dit voorkomt dat ongewenste apparaten verbinding maken met het netwerk.

Blackhole VLAN op Routers

Om te voorkomen dat apparaten in het blackhole VLAN via de router kunnen communiceren of gerouteerd worden, moet je het VLAN op de router als volgt configureren:

Router(config)# interface gigabitEthernet 0/2
Router(config-if)# description BLACKHOLE VLAN
Router(config-if)# encapsulation dot1Q 999
Router(config-if)# no ip routing
Router(config-if)# shutdown
Router(config-if)# exit

Toelichting:
- no ip routing op de subinterface voorkomt dat het VLAN gerouteerd wordt.
- Interface blijft standaard uitgeschakeld (shutdown).
- Voeg géén statische routes of OSPF/BGP toe voor dit subnet.

LACP

Link Aggregation Control Protocol

LACP zorgt ervoor dat al het netwerkverkeer over meerdere kabels kan lopen. Als één kabel uitvalt, blijft het netwerk functioneren via de andere kabels.

Vereisten

Minimaal 2 switches
Meerdere fysieke verbindingen tussen switches

LACP Configuratie

Switch 1 en Switch 2:

Switch> enable
Switch# configure terminal
Switch(config)# interface range fastEthernet 0/1-8
Switch(config-if-range)# channel-group 1 mode active
Switch(config-if-range)# exit
Switch(config)# interface port-channel 1
Switch(config-if)# switchport mode trunk
Switch(config-if)# exit

LACP Verificatie

Commando	Functie
`show etherchannel summary`	Toon EtherChannel status
`show lacp neighbors`	Toon LACP buren
Fysieke test	Trek een kabel uit en ping

LACP met Router-on-a-Stick

Belangrijke Configuratie Punten:

Component	Configuratie	Opmerking
Router naar Switch	Interface trunk	Hoofdverbinding
Beide Switches	VLANs aanmaken	Consistent op beide
Switch naar Switch	Mode trunk	Voor VLAN verkeer
VLAN Allowlist	`switchport trunk allowed vlan 10,20`	Specifieke VLANs
Computer Poorten	Mode access	Eindapparaten

# Router trunk configuratie
Router(config)# interface gigabitEthernet 0/1
Router(config-if)# switchport mode trunk

# Switch VLAN configuratie
Switch(config)# switchport mode trunk
Switch(config)# switchport trunk allowed vlan 10,20

HSRP

Hot Standby Router Protocol

HSRP zorgt voor redundantie door twee routers hetzelfde virtuele IP-adres te geven. Bij uitval neemt de backup router automatisch over.

HSRP Configuratie Tabel

Parameter	Router 1 (Primary)	Router 2 (Secondary)
Virtual IP	192.168.1.254	192.168.1.254
Priority	110 (hoger = primary)	100 (standaard)
Preempt	Enabled	Enabled

HSRP Commands

Router 1 (Primary):

Router(config)# interface gigabitEthernet 0/0
Router(config-if)# standby 1 ip 192.168.1.254
Router(config-if)# standby 1 priority 110
Router(config-if)# standby 1 preempt

Router 2 (Secondary):

Router(config)# interface gigabitEthernet 0/0
Router(config-if)# standby 1 ip 192.168.1.254
Router(config-if)# standby 1 priority 100
Router(config-if)# standby 1 preempt

HSRP Parameter Uitleg

Parameter	Functie
`standby 1 ip`	Virtual IP (default gateway voor clients)
`standby 1 priority`	Bepaalt welke router primary is (hoger = primary)
`standby 1 preempt`	Automatische failover en failback

IPv6 Router-on-a-Stick

Complete IPv6 VLAN Setup

Router Configuratie:

Router# enable
Router# configure terminal
Router(config)# ipv6 unicast-routing
Router(config)# interface gigabitEthernet 0/1

# VLAN 10 sub-interface
Router(config)# interface gigabitEthernet 0/1.10
Router(config-subif)# encapsulation dot1Q 10
Router(config-subif)# ipv6 address 2001:acad:db8:10::1/64
Router(config-subif)# ipv6 address fe80::1 link-local
Router(config-subif)# ipv6 nd other-config-flag
Router(config-subif)# ipv6 ospf 1 area 0

# Hoofdinterface activeren
Router(config)# interface gigabitEthernet 0/1
Router(config-if)# no shutdown

Switch Configuratie met LACP:

Switch# enable
Switch# configure terminal

# VLANs aanmaken
Switch(config)# vlan 10
Switch(config-vlan)# name IPv6_CLIENTS
Switch(config-vlan)# vlan 20
Switch(config-vlan)# name IPv6_SERVERS

# LACP configuratie
Switch(config)# interface range fastEthernet 0/1-8
Switch(config-if-range)# channel-group 1 mode active
Switch(config-if-range)# exit
Switch(config)# interface port-channel 1
Switch(config-if)# switchport mode trunk
Switch(config-if)# switchport trunk allowed vlan 10,20

IPv6 Netwerk Conventie: Gebruik altijd netwerk IDs die starten met 2001:acad:db8:x
DHCP Helper: Voor computers aan de andere kant van de DHCP/DNS server zonder OSPF: ip helper-address [DHCP_SERVER_IP]

NAT/PAT

Tip: Gebruik de NAT Rule Generator voor NAT/PAT configuraties en de Port Forwarding Generator voor port forwarding regels.

NAT/PAT wordt gebruikt om privé IP-adressen te vertalen naar publieke IP-adressen voor internetverbinding.

NAT/PAT Configuratie

# Access List aanmaken
Router(config)# access-list 101 permit ip any any

# NAT overload (PAT) configureren
Router(config)# ip nat inside source list 101 interface gigabitEthernet 0/0 overload

# Outside interface configureren
Router(config)# interface gigabitEthernet 0/0
Router(config-if)# ip nat outside
Router(config-if)# exit

# Inside interface configureren
Router(config)# interface gigabitEthernet 0/1
Router(config-if)# ip nat inside
Router(config-if)# exit

Port Forwarding

Voor specifieke services (zoals Proxmox) gebruik port forwarding:

Router(config)# ip nat inside source static tcp 192.168.10.x 8006 [OUTSIDE_IP] 8006
Router(config)# ip nat inside source static tcp 192.168.10.y 8006 [OUTSIDE_IP] 8008
Router(config)# ip nat inside source static tcp 192.168.10.z 8006 [OUTSIDE_IP] 8009

Port Forwarding Tabel

Internal IP	Internal Port	External Port	Service
192.168.10.10	8006	8006	Proxmox Server 1
192.168.10.11	8006	8008	Proxmox Server 2
192.168.10.12	8006	8009	Proxmox Server 3

⚠️ Belangrijk: Gebruik NOOIT poort 8007 voor Proxmox - dit veroorzaakt conflicten!

Access Control Lists (ACLs)

Tip: Gebruik de ACL Generator om snel ACL configuraties te maken op basis van jouw eisen.

ACL Types

ACL Type	Nummer Range	Gebruik
Standard	1-99, 1300-1999	Bron IP filtering
Extended	100-199, 2000-2699	Geavanceerde filtering

Extended ACL Voorbeeld

# Named Extended ACL
Router(config)# ip access-list extended BLOCK_HTTP_ALLOW_HTTPS
Router(config-ext-nacl)# permit tcp host 192.168.1.10 host 192.168.2.10 eq 443
Router(config-ext-nacl)# deny tcp host 192.168.1.10 host 192.168.2.10 eq 80
Router(config-ext-nacl)# permit ip any any
Router(config-ext-nacl)# exit

# ACL toepassen op interface
Router(config)# interface gigabitEthernet 0/1
Router(config-if)# ip access-group BLOCK_HTTP_ALLOW_HTTPS in

ACL Best Practices

Regel	Beschrijving
Placement	Extended ACLs zo dicht mogelijk bij de bron
Standard	Standard ACLs zo dicht mogelijk bij bestemming
Implicit Deny	Elke ACL eindigt met `deny ip any any`
Permit All	Voeg `permit ip any any` toe als laatste regel indien nodig

ACL Configuratie Tips

Analyseer vereisten: Gebruik de ACL Generator voor complexe ACL vereisten
Test configuratie: Verifieer met ping en traceroute
Documenteer regels: Voeg comments toe aan ACL entries
Volgorde belangrijk: ACLs worden van boven naar beneden verwerkt

Voorbeeld ACL Scenario’s

HTTP Blokkeren, HTTPS Toestaan

Router(config)# ip access-list extended WEB_FILTER
Router(config-ext-nacl)# permit tcp any any eq 443
Router(config-ext-nacl)# deny tcp any any eq 80
Router(config-ext-nacl)# permit ip any any

Specifiek Host Blokkeren

Router(config)# ip access-list extended BLOCK_HOST
Router(config-ext-nacl)# deny ip host 192.168.1.100 any
Router(config-ext-nacl)# permit ip any any

Hulpbronnen

Verificatie Commands

Commando	Functie
`show ip interface brief`	Interface status en IP
`show ip route`	Routing tabel
`show vlan brief`	VLAN configuratie
`show etherchannel summary`	LACP status
`show standby brief`	HSRP status
`show access-lists`	ACL configuratie
`show ip nat translations`	NAT vertalingen

Troubleshooting Tips

Connectiviteit: Start met ping en traceroute
Interfaces: Controleer show ip interface brief
Routing: Verifieer met show ip route
VLANs: Check show vlan brief
Logs: Gebruik show logging voor foutmeldingen

Handige tools:

Datacom Documentation

IP Subnet Calculator

ACL Generator

NAT Rule Generator

Port Forwarding Generator

Download DOCX Download Markdown